Guantanamo AB’yi Böldü

 

İşkence yasağının deilindiği, suçu sabit olmayan şüphelilerin yıllarca hâkim karşısına çıkmadan hapsedildiği, intihar haberlerinin eksik olmadığı Guantanamo esir kampının kapatılmasına uğraşılıyor. Bu iyi haber, kötü haberse bunun nasıl yapılacağının bilinmiyor olması…

ABD, ülkesine döndükleri takdirde idam edilecek ya da öldürülecek olan Guantanamo esirlerinin bazılarının kabul edilmesi için AB’ye başvurdu. AB ise bir ileri bir geri derken ‘önce birkaç sorumuz olacak’ dedi.

Uluslararası hukukun işlemediği Küba’nın Guantanamo Körfezinde yer alan kamp 11 Eylül saldırılarından sonra askeri hapishane olarak 2002 yılında ABD tarafından kullanılmaya başlanmıştı. Barack Obama seçim kampanyası boyunca Amerikan halkına ve dünyaya bu yasadışı kampı kapatacağı sözünü vermişti ve şimdi George W. Bush’un hararetle savunduğu kampın kapatılmasının yolu aranıyor. Bush hükümeti 3. Cenevre Antlaşması’nın tutuklanan El – Kaide ve Taliban askerleri için geçerli olmadığını savunmuş kamptaki esirlerin “yasadışı savaş suçlusu” (yasal savaş suçlusu varmış gibi) olduğunu iddia etmişti. Tüm dünyadan bu korkunç kampa tepkiler yağarken ABD uluslar arası toplumun tepkilerine kulak tıkamıştı.

En son 2008 yılının sonunda dünyanın önde gelen beş uluslararası insan hakları örgütü Avrupalı hükümetleri yeni Amerikan yönetimiyle beraber çalışıp Guantanamo kamplarının kapatılması için atılacak bu önemli adıma destek vermeye çağırdı. 2009 yılının başında ise Avrupa Birliği’nin önde gelenleri ABD’de yargı önüne çıkamayacak ve ülkelerine döndüklerinde öldürülme tehlikesi bulunan Guantanamo esirlerinin bir kısmını Avrupa’ya kabul edebileceklerini açıklamışlardı. Ancak iş ciddileşince rengi de değişti.

‘Guantanamo ABD’nin Sorunu’

Önce 4 Ocak’ta Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, AB ülkelerine işkence korkusu nedeniyle kendi ülkelerine dönemeyen 40’tan fazla tutsağa ev sahipliği yapmaları çağrısında bulundu. Bunun üzerine 26 Ocak’ta Brüksel’de toplanan Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları konuyu gündeme aldı. Ancak AB ülkelerinin bu konuda ki ‘gerçek’ niyetleri işte o toplantıda su yüzüne çıktı. Bush’un başkanlığı döneminde her fırsatta Guantanamo’yu eleştiren Avrupalı politikacılar esirlerin kendi ülkelerine yerleştirilmesi konusunda kararsız kalmışlardı ve geri adım atmaya başladılar.

AB’nin Güvenlik ve Dış Politika Yüksek Temsilcisi Javier Solana “ABD’nin sorunu” dedi. Gerekirse yardım edebileceklerin ancak sadece güvenlik açısından tehdit unsuru olmayacak esirlerin AB ülkelerine kabul edilebileceğini de ekledi. Almanya’da ise İçişleri Bakanı Dış işleri bakanının ‘esirleri kabul edebiliriz’ yolundaki açıklamasına sert tepki gösterdi.

Finlandiya Dışişleri Bakanı Alexander Stubb ‘suçsuz esirleri alabiliriz’ derken, Birleişk Krallık Dışişleri Bakanı David Miliband Guantanamo’da tutuklu bulunan dokuz Britanya vatandaşını geri aldıklarını ve Britanya’da oturumu bulunan altı kişiyi daha geri alma yükümlülüğü altına girdiklerine işaret ederek, kendi üstlerine düşeni zaten yaptıklarını AB’nin bununla yetinmesi gerektiğini söyledi.

Ve Nihayet 17 Mart’ta ise bu defa AB Komisyonu’nun Adalet ve Güvenlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Jacques Barrot ve dönem başkanı Çek Cumhuriyeti’nin İçişleri Bakanı Ivan Langer, ABD Adalet Bakanı Eric Holder’a Guantanamo ve ABD politikaları hakkında bir dizi soru yöneltti.

ABD’nin bir daha Guantanamo tarzı bir tutukevi açmayı düşünüp düşünmediği, ABD’nin diğer gözaltı merkezlerinin durumu, güvenlik riskleri ve tutsaklar hakkındaki detaylı bilgilerin sorulduğu öğrenildi…

Pentagon’un açıklamayı sürekli olarak reddetmesine karşılık The New York Times gazetesi geçtiğimiz yıl Aralık ayında Guantanamo’daki esirlerin tam listesini yayımlamıştı.

Gazetenin haberine göre, Guantanamo’ya getirilen 779 esirden 520’si şu anda transfer edilmiş durumda, yaklaşık 250’si ise halen cezaevinde tutuluyor. Gazete, beş esirin ise gözaltında hayatını kaybettiği duyurdu. Bunu 139 vatandaşı hapse gönderilen Suudi Arabistan ve 111 kişi ile Yemen izliyor. Askeri hapishanede 70 Pakistanlı, 26 Cezayirli, 22 Çin uyruklu ve 15 Faslı sorgulanmış. İngilizler, hapishanede sorgulanan en yüksek sayıdaki Batılılar. 9 İngiliz vatandaşı Guantanamo`da sorgulandı. 5 Türk’ün de bir dönem tutulduğu Guantanamo’da Danimarka, Uganda, İspanya, Endonezya, Katar, Kenya, Etyopya, Çad Lübnan, Maldiv Adaları ve İsveç’in birer yurttaşı halen esir olarak yaşıyor.

Erdem Güneş / Ankara

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s